دانشنامه حقوق

✅اشتباه در اوصاف مهم مورد معامله
اوصاف مهم با وصف اساسی فرق دارد . وصف اساسی همان خود موضوع معامله است که اشتباه باعث بطلان می شودد اما اوصاف مهم سایراوصاف اند که برای طرف مهم است ولی اساسی نیست. اگر اشتباهی در اوصا ف مهم رخ بدهد طرف حق فسخ دارد و خیارش هم تخلف از وصف است.
مثال یک ماشین می خریم و فکر می کنیم صفر کیلومتر است بعد معلوم می شود که صفر نیست.

✅اشتباه در ارزش مورد معامله
گاهی اوقات طرف در ارزش مورد معامله اشتباه می کند یعنی فکر می کند ارزش مال اینقدر است اما اینقدر نمی ارزد.
مثال ماشینی می خرید که سالم است به قیمت ده میلیون تومان.بعد معلوم می شود که هشت میلیون می ارزد که حق فسخ داری چون دچار غبن شدی.

✅اشتباه در انگیزه و داعی

کالًااشتباه وقتی مؤثر است که وصف اساسی کـه در آن اشـتباه شده در قلمرو تراضی قرار گیرد یعنی وارد عقد بشود و انگیزه ی خصوصی و پنهانی یکی از دو طرف نباشد. و اگر وارد عقد نشود می شود اشتباه در انگیزه و داعی که نه تنها عقد باطل نیست قابل فسخ هم نیست.
🔅مثال شما از یك دست فروش یك نوع فلز می خرید که فکر می کنید طلا است اما طرف نگفته طلا است که طلابودن وارد عقد نشده که بعداً می فهمی طلا نیست و عقد باطل نیست و حق فسخ هم ندارد مـاده 535 ق.م. پس اگر آن وصف در عقد ذکر نشود و انگیزه ی طرف باشد عقد باطل نیست و قابل فسخ هم نیست.

✅اشتباه در جهت معامله(هدف معامله)

مثال: یك نفر می خواهد به خارج کشور برود، خانه اش را می فروشد بعد به سفارت می رودکه به او ویزا نمی دهند که معامله ی خانه نه باطل است و نه قابل فسخ. این را اشتباه در جهت معامله می گویند . شخصی معامله می کند که به یك هدفی برسد و بعدبه هدفش نمی رسد که معامله باطل نیست.

✅اشتباه در شخص طرف جایی که شخصیت مهم نیست: در بعضی از عقود مثل بیع شخصیت مهم نیست که اشتباه در این مورد ایرادی ندارد یعنی نه عقد باطل است و نه قابل فسخ.